گروه سازمان ملل درباره جامعه اطلاعاتی (UNGIS) یک نهاد تازه است که شناخت آن می تواند برای کارشناسان ارتباطات و علاقمندان به مباحث جامعه اطلاعاتی مفید باشد.
این گروه که موجودیت آن در آوریل ۲۰۰۶ توسط هیات اجرایی کل سازمان ملل (CEB) مورد تصویب قرار گرفت و از یک مکانیزم بین آژانسی تبعیت می کند؛ در واقع قرار است مسایل فراروی سازمان ملل را در عرصه جامعه اطلاعاتی دنبال کند.
به عبارت بهتر؛ گروه سازمان ملل درباره جامعه اطلاعاتی به این دلیل شکل گرفته است تا همه مسایل مرتبط با تعقیب اهداف دو اجلاس سران درباره جامعه اطلاعاتی را دنبال کند.
همان گونه که اطلاع دارید تاکنون دو اجلاس جهانی در سطح سران کشورها درباره جامعه اطلاعاتی تشکیل شده که نخستین آن ها در سال ۲۰۰۳ در سوئیس و دومین مورد هم در سال ۲۰۰۵ در تونس برگزار شده است.
نقش UNGIS احتمالا در آینده پررنگ تر خواهد شد و یکی از دلایل نیز تصویب موجودیت گروه مزبور از جانب هیات اجرایی کل سازمان ملل است.
اما هیات اجرایی کل سازمان ملل یا همان CEB نیز در واقع یک فروم است که سران اجرایی سازمان های وابسته به سازمان ملل را دو بار در سال فرا می خواند و با توجیه کردن آنان نسبت به مسایل موجود به تصمیم گیری های مدیریتی در قبال موضوعات مبتلا به کل سیستم سازمان ملل می پردازد. پس به دیگر سخن کار اصلی CEB ایجاد هماهنگی بین اعضای خانواده سازمان ملل است. رییس CEB نیز خود دبیر کل سازمان ملل است و بد نیست بدانید که CEB از یک سابقه تاریخی برخوردار است.
در واقع این نهاد در سال ۱۹۴۶ و به درخواست شورای اقتصادی اجتماعی سازمان ملل شکل گرفت. البته CEB در آغاز تحت عنوان کمیته اجرایی برای هماهنگی ACC فعالیت می کرد و بعدها نام خود را به هیات اجرایی کل سازمان ملل یا همان CEB تغییر داد که در حال حاضر ۲۸ آژانس عضو دارد و در عین حال سازمان هایی مثل بانک جهانی، صندوق بین المللی پول و سازمان تجارت جهانی هم جزء آن ها هستند. در هر حال؛ اکنون اعلام موجودیت UNGIS را می توان یک تحول در مسیر دست یابی به اهداف دو اجلاس سران درباره جامعه اطلاعاتی قلمداد کرد. جالب این جاست که UNGIS اکنون ماموریت دارد تا با فراخواندن اعضای CEB، به ارتقای برنامه ریزی ها و سیاست گذاری های مربوط به جامعه اطلاعاتی بپردازد و راهبرد سازمان ملل در زمینه موضوع جامعه اطلاعاتی باشد. گروه UNGIS برای انجام ماموریت های خود در سه زمینه دست به فعالیت خواهد زد:
۱ـ کمک به تحقق دو طرح اقدام که مصوبه های سوئیس و تونس هستند.
۲ـ تسهیل هم افزایی بین آژانس های سازمان ملل در مسیر نیل به اهداف دو اجلاس سران جهان درباره جامعه اطلاعاتی.
۳ـ ارتقای آگاهی عمومی نسبت به تحقق اهداف دو اجلاس سران جهان درباره جامعه اطلاعاتی توسط سازمان ملل.
گروه UNGIS نخستین نشست خود را در چهاردهم جولای ۲۰۰۶ با حضور ۲۲ عضو (از آژانس های سازمان ملل) برگزار کرد. ریاست این گروه را در سال اول اتحادیه بین المللی ارتباطات دوربرد برعهده دارد و یونسکو، سازمان بهداشت جهانی و برنامه توسعه سازمان ملل نیز معاونان آن خواهند بود.
*یادداشت دکتر یونس شکرخواه در شماره دهم هفته نامه بزرگراه فناوری